व्याख्या
पेग्मटाइट हा हॉलो क्रिस्टलाईन अनाहूत अग्नीजन्य खडक असून त्यामध्ये फॅनेरिटीक चे क्रिस्टल्स आढळतात.
कोल एक ज्वालाग्राही काळा गाळाजण्य खडक असून तो कोल बेड्स च्या थरामध्ये आढळला जातो.
इतिहास
उगम
-
अमेरिका
शोधक
र. ज. हौय
जॉन पीटर सल्ले
व्युत्पत्ति
ग्रीक भाषेतून "pegma"
जुन्या इंग्रजी शब्द कोल यापासून
वर्ग
अग्नीजन्य खडक
गाळजन्य खडक
उप-वर्ग
टिकाऊ खडक, कडक खडक
टिकाऊ खडक, नरम खडक
कुटुंब
गट
प्लुटोनिक
-
अन्य श्रेणी
खडबडीत कणांचे खडक, अपारदर्शक खडक
खडबडीत कणांचे खडक, सूक्ष्म कणांचे खडक, मध्यम काणांचे खडक, अपारदर्शक खडक
पोत
पेग्मटाइटिक
अमॉर्फोस, काचेसारखा
रंग
काळा, तपकिरी, मलई, हिरवा, राखाडी, गुलाबी, लाल, गंज, चांदी, पांढरा, पिवळा
काळा, तपकिरी, गडद तपकिरी, राखाडी, फिकट ते गडद राखाडी
देखभाल
कमी
कमी
टिकाऊपणा
टिकाऊ
टिकाऊ
पाणी प्रतिरोधक
✔
✘
✔
✘
ओरखडे प्रतिरोधक
✔
✘
✔
✘
डाग प्रतिरोधक
✔
✘
✔
✘
वारा प्रतिरोधक
✔
✘
✔
✘
ऍसिड प्रतिरोधक
✔
✘
✔
✘
देखावा
स्तरीय, बँडेड, शिरा असणारा आणि चमकदार
शिरा असणारा किंवा पेबबलेड
आर्किटेक्चर
आतील वापर
सजावटीच्या एकत्र, फ्लोअरिंग, गृह सजावट
-
बाहय वापर
इमारत दगड म्हणून, मूर्ती बनवण्यासाठी लागणारा दगड, मोकळा दगड
-
इतर आर्किटेक्चरल वापर
दडपण्यात
-
उद्योग
बांधकाम उद्योग
आकारमान स्टोन म्हणून, घरे किंवा भिंती बांधण्यात, बांधकाम एकत्रित, रोड एकत्रित साठी, लँडस्केपिंग
सिमेंट उत्पादन, रोड एकत्रित साठी, नैसर्गिक सिमेंट निर्माण, स्टील उत्पादन
वैद्यकीय उद्योग
-
-
पुरातन वास्तू वापर
कृत्रिमता, शिल्पकला, लहान फिगरीन्स
कृत्रिमता
इतर वापर
व्यावसायिक वापर
कलाकृती निर्माण करिता, दागिने, कोरुंडूम, तौरमलिनेस, बेरयल्स आणि पुष्कराज स्त्रोत
अॅल्युमिनियम शुद्धीकरण, वीज निर्मिती, द्रव इंधन, सोप, सॉलवेंट्स, डाय, प्लॅस्टिक आणि फायबर्स उत्पादनात, कागद उद्द्योगात
प्रकार
ग्रनाइट पेगमेटिट, गॅब्बरो पेगमेटिट आणि डाइयरिट पेगमेटिट
पीट, लिग्नाइट, उप-बिट्यूमिनस कोळसा, बिट्यूमिनस कोळसा, एन्थ्रेसाइट, ग्रॅफाइट
वैशिष्ट्ये
साधारणपणे स्पर्शास खरबरित, सर्वात जुनी खडक, कोरुंडूम, तौरमलिनेस, बेरयल्स आणि पुष्कराज स्त्रोत
उष्णता आणि विद्युत निर्मितीस मदत करते, जीवाश्म इंधन म्हणून वापरले जाते
पुरातत्व महत्व
स्मारके
-
-
प्रसिद्ध स्मारक
-
-
शिल्पकला
-
-
प्रसिद्ध शिल्पे
-
-
पिकटोग्रफस
-
-
पेट्रोगल्यफस
-
-
फिगरीन्स
-
-
जीवाश्म
अनुपस्थित
उपस्थित
निर्मिती
मेटामॉर्फिसम प्रक्रिया दरम्यान डिवॉटरिंगमध्ये तापमान कमी झाल्यामुळे
कोळसा तयार करण्यासाठी कॉम्पॅक्ट चिखल किंवा वाळू करून पुरले
रचना
खनिज सामग्री
आपटीत, बेरील, फेल्डस्पार, फ्लुवोराइट, गार्नेट, लेपीदोळिते, क्वार्ट्ज, गारगोटी, स्पोडुमेने, पुष्कराज
अनल्सिमे, आपटीत, बराइट, कॅलसिते, चॅल्कॉपाइराइट, क्लॉरिट, क्रमिट, क्लौस्त्लिते, चिकणमातीचे खनिजे, कॅरॅण्डललिते ग्रुप, डोलोमाईट, फेल्डस्पार, गॅल्ना, जिप्सम, मार्कासिते, मस्कवाइट किंवा इलिट, पाइराइट, क्वार्ट्ज, साइडराइट, स्फलेराइट, ज़र्कन
कंपाऊंड सामग्री
ऍल्युमिनियम ऑक्साईड, CaO, आयरन (III) ऑक्साइड, FeO, पोटॅशियम ऑक्साईड, मैग्नेशियम कार्बोनेट, MgO, फॉस्फरस पेंटॉक्साइड
कार्बन, हायड्रोजन, नायट्रोजन, ऑक्सिजन, सल्फर
परिवर्तन
मेटामॉर्फिसम
✔
✘
✔
✘
मेटमॉर्फिसम चे प्रकार
बरियल मेटामॉर्फिसम, कॅटॅकलास्टीक मेटामॉर्फिसम, कॉंटॅक्ट मेटमॉर्फिसम, हैड्रोथेर्मल मेटामॉर्फिसम, इम्पॅक्ट मेटामॉर्फिसम, रीजनल मेटामॉर्फिसम
बरियल मेटामॉर्फिसम, कॅटॅकलास्टीक मेटामॉर्फिसम, रीजनल मेटामॉर्फिसम
वेदरिंग
✔
✘
✔
✘
वेदरिंग चे प्रकार
बाइयोलॉजिकल वेदरिंग, चेमिकॅल वेदरिंग, मेकॅनिकल वेदरिंग
-
झीज
✔
✘
✔
✘
इरोजन प्रकार
रासायनिक झीज, सागरी किनारपट्टी झीज, हिमनदी झीज, समुद्री पाण्याचे झीज, पाण्याचे झीज, वाराचे झीज
-
भौतिक गुणधर्म
कडकपणा
71-1.5
1
7
👆🏻
धान्य छा आकार
मध्यम ते खडबडीत कणांचे
मध्यम ते सुक्ष्म खडबडीत कणांचे
फ्रॅक्चर
कोनचोडल
कोनचोडल
बारीक रेष
पांढरा
काळा
पोरॉसिटी
कमी सच्छिद्र
कमी सच्छिद्र
तेज
दाणेदार मोत्यासारखा आणि काचेचा
नीरस ते काच ते उप धातू करण्यासाठी
दाब सहन करण्याची शक्ती
178.54 न्यूटन/मिमी 2-
0.15
450
👆🏻
भेग
परिपूर्ण
-
मजबुती
2.1
-
विशिष्ट गुरुत्व
2.6-2.631.1-1.4
0
8.4
👆🏻
पारदर्शकता
अर्धपारदर्शक ते अपारदर्शक
अपारदर्शक
घनता
2.6-2.65 ग्रॅम / सेंमी 31100-1400 ग्रॅम / सेंमी 3
0
1400
👆🏻
थर्मल गुणधर्म
विशिष्ट उष्णता क्षमता
0.79 किलोज्यूल / किलो के1.32 किलोज्यूल / किलो के
0.14
3.2
👆🏻
प्रतिकार
उष्णता रोधक, प्रतिरोधक परिणाम, दबाव प्रतिरोधक
उष्णता रोधक
पूर्व महाद्वीपों ठेवी मधे
आशिया
चीन, भारत, ईरान, जपान, नेपाल, उत्तर कोरिया, रूस, सऊदी अरब, दक्षिण कोरिया
बांग्लादेश, बर्मा, कम्बोडिया, चीन, भारत, इंडोनेशिया, कज़ाख़िस्तान, मलेशिया, मंगोलिया, पाकिस्तान, तुर्की, वियतनाम
आफ्रिका
दक्षिण अफ्रीका
बोत्सवाना, केन्या, मोरक्को, मोज़ाम्बीक, दक्षिण अफ्रीका, तंजानिया
युरोप
ऑस्ट्रिया, फ्रांस, ग्रीस, आयरलैण्ड, इटली, नीदरलैंड्स, स्लोवाकिया, स्पेन, तुर्की, यूक्रेन
बेल्जियम, बुल्गारिया, इंग्लैण्ड, फ्रांस, जर्मनी, ग्रीस, हंगरी, कोसोवो, नीदरलैंड्स, नॉर्वे, पोलैंड, रोमानिया, सर्बिया, स्लोवाकिया, स्लोवेनिया, चेक रिपब्लिक, यूक्रेन, यूनाइटेड किंगडम
इतर
-
-
पश्चिम महाद्वीपों ठेवी मधे
उत्तर अमेरीका
कनाडा
कनाडा, मेक्सिको, अमेरीका
दक्षिण अमेरिका
ब्राज़िल
ब्राज़िल, चिली, कोलम्बिया, वेनेजुएला
महासागराचा महाद्वीपों ठेवी मधे
ऑस्ट्रेलिया
न्यू साउथ वेल्स, क्वीन्सलैण्ड, दक्षिण ऑस्ट्रेलिया, पश्चिमी ऑस्ट्रेलिया
न्यू साउथ वेल्स, क्वीन्सलैण्ड, विक्टोरिया